راهنمای انتخاب سرور HP در 1405؛ بهترین مدل‌ها برای هر نیاز

فرض کنید مدیر IT یک شرکت پخش ۸۰ نفره هستید. سرور فعلی کند شده، نرم‌افزار ERP هر روز صبح چند دقیقه گیر می‌کند و مدیرعامل از شما خواسته تا آخر ماه یک سرور جدید پیشنهاد بدهید؛ سروری که هم جواب بدهد و هم پولش هدر نرود. اولین جستجو معمولا بهترین سرور HP است و نتیجه‌اش لیستی از اسم‌هایی مثل DL360، DL380، Gen11 و Gen12 که بیشتر سردرگم‌تان می‌کند تا اینکه کمک کند.

این راهنما برای همین لحظه نوشته شده است. به جای معرفی پشت‌سرهم مدل‌ها، قدم‌به‌قدم می‌گوییم هر سرور HPE ProLiant برای چه کاری ساخته شده، کانفیگ را چطور ببندید و چه اشتباه‌هایی خرید سرور را گران تمام می‌کند. در پایان هم یک نقشه ساده دارید که بر اساس نیاز سازمان‌تان مدل مناسب را نشان می‌دهد.

بهترین سرور HP؛ مدلی که با کار شما جور باشد، نه گران‌ترین مدل

بهترین سرور HP یک مدل ثابت نیست. بهترین سرور، سروری است که بار کاری واقعی شما را با کمترین هزینه و ریسک در سه تا پنج سال آینده جواب بدهد. یک DL380 Gen12 برای دفتر حسابداری ۱۵ نفره زیادی است و یک DL360 Gen10 برای شرکتی با ۴۰ ماشین مجازی کم می‌آورد. پس معیار مقایسه نوع کار، رشد پیش‌بینی‌شده، فضای نصب و بودجه است، نه جدیدترین یا گران‌ترین بودن.

برای همین، قبل از باز کردن لیست محصولات یک برگه ساده آماده کنید و این موارد را در آن بنویسید:

• چه نرم‌افزارهایی روی سرور اجرا می‌شود و چند کاربر هم‌زمان دارد؛
• حجم فعلی داده چقدر است و سالانه چقدر بزرگ‌تر می‌شود؛
• اگر سرور یک روز خاموش بماند، چقدر ضرر می‌کنید؛
• سرور قرار است در رک دیتاسنتر بنشیند یا گوشه دفتر.

همان شرکت پخش مثال بالا با ERP، سرور فایل و ۲۰۰ گیگابایت داده با رشد سالانه ۳۰ درصد، با همین چند خط اطلاعات تقریبا مدل و کانفیگش مشخص می‌شود. بیشتر خریدهای اشتباهی که می‌بینیم از جایی شروع شده که این برگه هیچ‌وقت نوشته نشده بود.

رمزگشایی از اسم سرورهای HPE

اسم هر سرور ProLiant خودش نیمی از مشخصاتش را لو می‌دهد. اگر این الگو را بشناسید، لیست محصولات خیلی زودتر برایتان معنی پیدا می‌کند:

نسل سرور: Gen10، Gen11 یا Gen12

نسل سرور تعیین می‌کند با چه پردازنده، رم و فناوری‌هایی سروکار دارید. این تفاوت فقط سرعت نیست: قطعات و رم نسل‌ها با هم یکی نیستند. یعنی رم DDR4 سرور قدیمی‌تان روی یک Gen11 قابل استفاده نیست و موقع ارتقا باید از اول خرید کنید.

اگر بودجه اجازه بدهد، برای خرید امروز Gen11 نقطه تعادل خوبی بین قیمت، دسترسی به قطعه و عمر مفید است. اگر می‌خواهید تفاوت نسل‌ها را دقیق‌تر ببینید، مقاله مقایسه نسل‌های سرور HP؛ G9، G10، G11 و G12 و بررسی تفاوت DL380 G10 و G11 را بخوانید.

سرور رک‌مونت یا تاور

انتخاب بین رک و تاور بیشتر به محل نصب برمی‌گردد تا قدرت. اگر رک استاندارد، اتاق سرور خنک و برنامه‌ای برای اضافه کردن تجهیزات دارید، سرورهای DL منطقی‌ترند؛ فضا را بهینه مصرف می‌کنند و کابل‌کشی و نگهداری‌شان مرتب‌تر است.

برای دفتری که رک ندارد و سرور باید در اتاق مدیر یا انباری بنشیند، سرور تاور با صدای کمتر و بدون نیاز به رک دردسر کمتری دارد. فقط اگر احتمال می‌دهید یکی دو سال بعد رک بخرید، از همین حالا رک‌مونت بگیرید تا مجبور به تعویض نشوید.

معرفی بهترین سرورهای HP برای هر سناریو

HPE ProLiant DL360 Gen11؛ قدرت زیاد در کمترین فضا

سرور DL360 Gen11 برای سازمان‌هایی مناسب است که قدرت پردازشی بالا می‌خواهند ولی فضای رک و تعداد هاردشان محدود است. چون یک یونیت است، جای کمی می‌گیرد و برای وب‌سرور، سرور اپلیکیشن، دامین کنترلر یا نود یک کلاستر مجازی‌سازی که داده‌اش روی استوریج جداست، انتخاب خوبی است.

مثلا یک فروشگاه اینترنتی که دیتابیسش روی استوریج MSA است و فقط سرور پردازشی لازم دارد، با دو DL360 یک کلاستر جمع‌وجور و قابل اعتماد می‌سازد. محدودیت اصلی این مدل، تعداد کمتر هارد و کارت توسعه نسبت به DL380 است.

HPE ProLiant DL380 Gen11؛ انتخاب امن بیشتر شرکت‌ها

DL380 محبوب‌ترین سرور HPE است، چون در یک شاسی دو یونیت تعادل خوبی بین قدرت، تعداد هارد، اسلات توسعه و قیمت دارد. می‌شود همه‌چیز را داخل خودش جا داد: ماشین‌های مجازی، دیتابیس، هاردهای زیاد و حتی کارت گرافیک.

برای شرکت متوسطی که می‌خواهد ERP، اتوماسیون اداری، سرور فایل و ایمیل را روی یک یا دو سرور مجازی‌سازی کند، DL380 Gen11 معمولا اولین و امن‌ترین پیشنهاد است. قطعات و تکنسین آشنا با این مدل هم در بازار ایران از همه راحت‌تر پیدا می‌شود.

HPE ProLiant DL380 Gen12؛ برای پروژه‌های بزرگ و طولانی‌مدت

DL380 Gen12 وقتی ارزش هزینه بیشتر را دارد که بار کاری‌تان واقعاً به پردازنده‌های Xeon 6، هسته بیشتر یا امنیت و مدیریت iLO 7 نیاز داشته باشد. پروژه‌های بزرگ مجازی‌سازی، دیتابیس‌های سنگین و سازمان‌هایی که می‌خواهند سرور را بیش از پنج سال نگه دارند، از نسل جدید بیشترین سود را می‌برند.

برای کاربری‌های معمول اداری، اختلاف قیمت Gen12 با Gen11 معمولاً با بهبودی که حس می‌کنید جبران نمی‌شود. راه منطقی این است که کانفیگ هر دو نسل را با یک مشخصات استعلام کنید و تفاوت قیمت را کنار عمر مفید بیشتر Gen12 بگذارید.

DL560 و DL580؛ سرورهای چهار پردازنده‌ای

سری DL500 برای بارهایی ساخته شده که روی یک ماشین به حافظه و هسته خیلی زیاد نیاز دارند؛ مثل دیتابیس‌های بزرگ درون‌حافظه‌ای (مثلا SAP HANA)، تحلیل داده سنگین یا مجازی‌سازی با تراکم بسیار بالا. DL560 در دو یونیت چهار پردازنده را جا می‌دهد و DL580 با ارتفاع بیشتر، جای توسعه و هارد بیشتری دارد.

برای بیشتر شرکت‌های ایرانی این سرورها زیادی‌اند. دو یا سه DL380 در یک کلاستر، انعطاف و تحمل خطای بهتری با هزینه کمتر می‌دهد. سری ۵۰۰ را فقط وقتی بررسی کنید که نرم‌افزارتان صراحتاً یک سرور با حافظه و هسته خیلی زیاد بخواهد.

DL380a Gen12؛ سرور هوش مصنوعی و کارت گرافیک

پروژه‌های هوش مصنوعی و پردازش گرافیکی به سروری نیاز دارند که برای چند کارت گرافیک بزرگ، برق و خنک‌کاری کافی داشته باشد. DL380a Gen12 دقیقا برای همین کار طراحی شده و حرف a در اسمش یعنی بهینه برای شتاب‌دهنده‌ها.

نصب کارت گرافیک قوی روی یک DL380 معمولی هم ممکن است، ولی باید پاور، رایزر و کیت خنک‌کاری مناسب از قبل در نظر گرفته شود. مثلاً یک آزمایشگاه دانشگاهی که مدل زبانی کوچک آموزش می‌دهد، قبل از انتخاب سرور باید مشخص کند به چند GPU و چه مدلی نیاز دارد.

مدل‌های AMD مثل DL345

سرورهای AMD خانواده ProLiant با پردازنده‌های EPYC روی هر سوکت هسته زیادی دارند و گاهی با یک پردازنده همان کاری را می‌کنند که در اینتل به دو پردازنده نیاز دارد. این ویژگی برای نرم‌افزارهایی که لایسنس‌شان بر اساس سوکت است، یا برای کاهش مصرف برق، سرورهایی مثل DL345 را جذاب می‌کند.

در عوض قبل از خرید باید سازگاری نرم‌افزارها و موجود بودن قطعات یدکی آن مدل را بررسی کرد، چون تنوع قطعه AMD در بازار ایران کمتر از اینتل است.

نسل‌های قدیمی‌تر: Gen10 و G9

سرور Gen10 هنوز برای کارهای سبک و متوسط با بودجه محدود، خرید معقولی است؛ رم DDR4 و قطعاتش هم ارزان‌تر و فراوان‌ترند. دفتری که فقط سرور فایل، دامین و نرم‌افزار حسابداری می‌خواهد، با یک DL380 Gen10 سال‌ها راحت کار می‌کند.

G9 و قدیمی‌ترها را فقط برای محیط تست یا بکاپ در نظر بگیرید، چون آپدیت‌های امنیتی و پشتیبانی سیستم‌عامل‌های جدید برای آن‌ها رو به پایان است. هر چه نسل قدیمی‌تر باشد، صرفه‌جویی امروز احتمالاً با هزینه تعویض زودتر جبران می‌شود.

کانفیگ سرور؛ جایی که انتخاب درست یا غلط از آب درمی‌آید

دو سرور با یک اسم، بسته به کانفیگ، می‌توانند کاملاً متفاوت عمل کنند. مدل فقط بدنه است؛ آنچه سرعت و پایداری را تعیین می‌کند، قطعاتی است که داخلش می‌نشیند.

هارد: LFF یا SFF

تفاوت LFF و SFF در اندازه جای هارد است: LFF هاردهای ۳.۵ اینچی می‌گیرد و SFF هاردهای ۲.۵ اینچی. SFF تعداد هارد بیشتری در همان شاسی جا می‌دهد و برای SSD سرور و هاردهای پرسرعت SAS مناسب‌تر است؛ برای همین در مجازی‌سازی و دیتابیس انتخاب رایج‌تری است.

LFF برای ذخیره حجم زیاد با هزینه کم، مثل آرشیو دوربین‌های مداربسته یا بکاپ، به‌صرفه‌تر است. مثلاً DL380 Gen11 در نسخه 12LFF برای سرور بکاپ عالی است، اما برای سرور مجازی‌سازی نسخه SFF انتخاب بهتری است.

رم: از جمع نیاز سرویس‌ها حساب کنید

رم سرور را از جمع نیاز سرویس‌ها حساب کنید، نه از حدس. اگر قرار است ۱۰ ماشین مجازی هر کدام با ۸ گیگ رم اجرا شود، ۸۰ گیگ برای ماشین‌ها و مقداری برای هایپروایزر لازم است. با ۳۰ درصد فضا برای رشد، ۱۲۸ گیگابایت انتخاب منطقی است.

نکته‌ای که خیلی‌ها جا می‌اندازند، چیدمان رم است. ماژول‌ها باید متقارن و طبق جدول HPE در کانال‌های پردازنده نصب شوند، وگرنه بخشی از سرعت رم از دست می‌رود؛ جزئیاتش را در مقاله چینش رم سرور HP توضیح داده‌ایم. بهتر است با ماژول‌های رم بزرگ‌تر شروع کنید تا برای ارتقای بعدی اسلات خالی بماند. اگر با نسل جدید حافظه آشنا نیستید، DDR5 چیست را هم ببینید.

پردازنده: هسته بیشتر یا فرکانس بالاتر

انتخاب پردازنده مستقیم به نوع نرم‌افزار بستگی دارد. مجازی‌سازی و سرویس‌هایی با کاربران هم‌زمان زیاد از هسته بیشتر سود می‌برند، اما بعضی نرم‌افزارهای حسابداری و دیتابیس‌های قدیمی که روی یک هسته کار می‌کنند، با فرکانس بالاتر سریع‌تر می‌شوند.

یک نکته مالی مهم هم هست: Windows Server و SQL Server بر اساس تعداد هسته لایسنس می‌شوند. پردازنده‌ای با هسته‌های بی‌استفاده می‌تواند هزینه لایسنس را بی‌دلیل بالا ببرد، پس قبل از انتخاب CPU مدل لایسنس نرم‌افزارهای اصلی‌تان را هم کنار مشخصات بگذارید.

داده روی هارد داخلی یا استوریج جداگانه

نگه داشتن داده روی هاردهای داخلی برای یک سرور تنها ساده‌تر و ارزان‌تر است. ولی وقتی دو سرور یا بیشتر دارید و می‌خواهید با خراب شدن یکی، ماشین‌های مجازی روی دیگری بالا بیایند، به استوریج مشترک نیاز دارید.

در این حالت سرورها پردازش را انجام می‌دهند و داده روی استوریجی مثل HPE MSA می‌نشیند که با فیبر یا iSCSI به سرورها وصل است. کارخانه‌ای که توقف ERP حتی برای یک ساعت خط تولیدش را می‌خواباند، با دو DL360 و یک MSA 2060 به دسترس‌پذیری بسیار بهتری می‌رسد.

کنترلر RAID و هارد بوت

کنترلر RAID تعیین می‌کند هاردهای سرور چطور با هم کار کنند و اگر یکی خراب شد داده از بین نرود. در Gen11 و Gen12 کنترلرهای سری MR جای Smart Array قدیمی را گرفته‌اند و سرعت و حافظه کش کنترلر روی کارایی دیتابیس اثر مستقیم دارد.

برای سیستم‌عامل هم بهتر است از ماژول بوت جداگانه مثل NS204i استفاده کنید تا هاردهای اصلی فقط برای داده بمانند. ترکیب رایج برای یک سرور مجازی‌سازی، SSDهای SAS یا NVMe در RAID 10 یا RAID 5 است؛ برای انتخاب سطح مناسب، راهنمای بهترین سطح RAID را بخوانید.

پاور: کافی و دوتایی

پاور سرور باید بر اساس مصرف واقعی کانفیگ انتخاب شود، نه بزرگ‌ترین عدد موجود. پاور خیلی بزرگ در بار کم راندمان پایین‌تری دارد و پاور کوچک با اضافه شدن کارت گرافیک یا هارد جدید کم می‌آورد. روش حساب کردنش را در محاسبه دقیق پاور سرور HP آورده‌ایم.

برای هر سرور عملیاتی دو پاور در حالت Redundant بگیرید و هر کدام را به یک مسیر برق یا UPS جدا وصل کنید تا با خرابی یک پاور یا یک مسیر، سرور خاموش نشود. پاورهای Flex Slot با راندمان Platinum یا Titanium هزینه برق سالانه را هم پایین می‌آورند.

شبکه: 10 و 25 گیگ استاندارد امروز

سرعت کارت شبکه باید با حجم ترافیک بین سرورها و کاربران هماهنگ باشد. در مجازی‌سازی و اتصال به استوریج iSCSI، پورت‌های 10 یا 25 گیگابیت عملاً استاندارد شده‌اند و یک گیگ زود گلوگاه می‌شود. کارت‌های شبکه OCP3 در Gen11 و Gen12 بدون اشغال اسلات PCIe نصب می‌شوند و جا را برای کارت‌های دیگر باز می‌گذارند.

البته کارت 25 گیگ بدون سوییچی که این سرعت را پشتیبانی کند فایده‌ای ندارد؛ شبکه را هم‌زمان با سرور برنامه‌ریزی کنید.

iLO: مدیریت سرور بدون رفتن به اتاق سرور

iLO کارت مدیریتی داخل سرورهای HPE است که بدون حضور در اتاق سرور، اجازه روشن و خاموش کردن، دیدن صفحه، نصب سیستم‌عامل و بررسی سلامت قطعات را می‌دهد. برای شرکتی که شعبه یا اتاق سرورش دور از دفتر IT است، همین قابلیت ساعت‌ها رفت‌وآمد و توقف را حذف می‌کند.

بعضی امکانات مثل کنسول ریموت کامل به لایسنس iLO Advanced نیاز دارند، پس هنگام خرید بپرسید سرور با چه لایسنسی تحویل می‌شود.

گارانتی، اصالت قطعات و پشتیبانی

گارانتی و پشتیبانی سرور به اندازه خود سخت‌افزار مهم است، چون سرور خوابیده هر ساعت هزینه دارد. قبل از خرید بپرسید قطعات اورجینال HPE است یا ریفربیش، پارت‌نامبرها در فاکتور آمده یا نه، و در صورت خرابی چه کسی و در چه مدتی قطعه جایگزین می‌کند.

پشتیبانی رسمی HPE یا Care Pack برای سرورهای داخل ایران همیشه قابل فعال‌سازی نیست. به همین دلیل توان پشتیبانی فروشنده و موجود بودن قطعه یدکی در داخل کشور اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

اشتباهاتی که خرید سرور را گران تمام می‌کند

رایج‌ترین اشتباه، خرید فقط بر اساس قیمت یا اسم مدل بدون کانفیگ مشخص است. دو DL380 با یک اسم، بسته به پردازنده، رم، کنترلر و هارد، می‌توانند چند برابر با هم فرق قیمت و کارایی داشته باشند. اشتباه‌های پرتکرار دیگر این‌هاست:

• یک پاور گرفتن برای سرور حساس؛
• خرید رم با چیدمان نامتقارن؛
• سرور LFF برای دیتابیس پرسرعت؛
• فراموش کردن هزینه لایسنس نرم‌افزارها.

یک مثال واقعی و رایج: شرکتی سرور قدرتمندی می‌خرد ولی بکاپ ندارد و با اولین خرابی RAID، هزینه بازیابی داده از کل قیمت سرور بیشتر می‌شود.

سروری بخرید که سه تا پنج سال جواب بدهد

سرور را برای سه تا پنج سال آینده بخرید، نه فقط برای امروز. یعنی رم، هارد و اسلات‌ها را طوری انتخاب کنید که جای ارتقا بماند: به جای پر کردن همه اسلات‌ها با رم کم‌ظرفیت، با ماژول‌های بزرگ‌تر شروع کنید و در شاسی جای هارد خالی بگذارید.

اگر رشد سریع پیش‌بینی می‌کنید، از همان اول DL380 را به DL360 ترجیح دهید یا برای داده استوریج جدا در نظر بگیرید تا با بزرگ شدن داده مجبور به تعویض سرور نشوید. نسل جدیدتر هم معمولاً یعنی سال‌های بیشتری آپدیت فریمور و پشتیبانی سیستم‌عامل.

جمع‌بندی: بهترین سرور HP برای هر نیاز

با فرض کانفیگ درست، این نقشه انتخاب برای بیشتر سازمان‌ها جواب می‌دهد:

هیچ‌کدام از این مدل‌ها بدون کانفیگ متناسب با کارتان «بهترین» نیست. پس قدم آخر قبل از خرید، نوشتن نیازها و گرفتن کانفیگ پیشنهادی از یک کارشناس است.